بازار از دل دانشگاه
گزارشی درباره اکوسیستمهای فعال دنیا منتشر شده که نشان میدهد رشد اکوسیستم فناوری در آسیا پیشتاز است. در شرق آسیا رتبه یک توسعه زیستبوم فناوری در دنیا قرار دارد. رتبه دوم به کشورهای اطراف ایران یعنی کشورهای منطقه ما، خاورمیانه (یا هر عنوان دیگری که بخواهید استفاده کنید) اختصاص یافته است.
علی اسماعیلی*: گزارشی درباره اکوسیستمهای فعال دنیا منتشر شده که نشان میدهد رشد اکوسیستم فناوری در آسیا پیشتاز است. در شرق آسیا رتبه یک توسعه زیستبوم فناوری در دنیا قرار دارد. رتبه دوم به کشورهای اطراف ایران یعنی کشورهای منطقه ما، خاورمیانه (یا هر عنوان دیگری که بخواهید استفاده کنید) اختصاص یافته است. براساس دادهها، پیشبینی شده که رشد اقتصادی و رشد اقتصاد فناوری در این منطقه حدود ۳۰ درصد باشد، در حالی که این رشد در ایالات متحده فقط حدود ۲۳ تا ۲۴ درصد بوده است. این نشان میدهد ما یک ظرفیت منطقهای جدی برای شکوفایی اقتصاد فناوری داریم و ایران نباید از این فضا عقب بماند. برای رسیدن به اقتصاد فناوری ملی، الزاماتی وجود دارد.
ایجاد شبکه خدمات فنی و تخصصی در پارکهای فناوری تأثیر چندانی بر روند اصلی اقتصاد فناوری ندارد، اما میتواند نقش کمککننده داشته باشد؛ بهویژه در دانشگاهها که مناسبتر است. برای مثال، شاید پارکها بخواهند هستههایی را ایجاد کنند، در حالی که محل اصلی تشکیل آنها در دانشگاههاست. بنابراین ایجاد شبکه خدمات فنی و تخصصی در پارکها شاید چندان کارآمد نباشد، زیرا پارکها معمولا پروژههای با سطح آمادگی فناوری بالا (TRL6 به بالا) را پذیرش میکنند و در آنجا تمرکز بر تجاریسازی و بازار است، نه خدمات فنی اولیه. خدمات فنی و تخصصی عمدتا در بدنه دانشگاهها میتواند اثرگذار باشد. از طرفی فقط ایجاد زیرساخت کافی نیست. به نظر من تعریف و ارائه گرنتهای مناسب میتواند بسیار مؤثرتر باشد، زیرا این گرنتها میتوانند شاخصهای اولیه توسعه اقتصاد فناوری را در بدنه دانشگاهی تحریک کنند. درباره نوع خدمات فنی و تخصصی که بیشترین تأثیر را بر ارتقای بهرهوری شرکتها دارند، اگر خدمات از جنس تجهیزات ساخت، نمونهسازی سریع و موارد مشابه باشند، بهتر است در دانشگاهها مستقر شوند، اما اگر خدمات تخصصی از جنس بازار و بازاریابی باشند، جای آنها دقیقا در پارکهاست. پارکها باید تمرکز اصلی خود را روی خدمات فنی و تخصصی بازار بگذارند؛ چه بازار داخلی و چه بازار بینالمللی.