بحران در مرز تصمیمگیری
تصمیم تروئیکای اروپایی برای ارسال نامه به شورای امنیت و آغاز روند موسوم به «مکانیسم ماشه» بار دیگر پرونده هستهای ایران را در مرکز توجه سیاست جهانی قرار داده است. این اقدام نهتنها تنشهای دیرینه بر سر اجرای برجام را زنده کرده، بلکه معادله پیچیدهای از تعاملات قدرتهای جهانی با ایران را به نمایش گذاشته است. در یک سوی ماجرا، فرانسه، آلمان و بریتانیا قرار دارند که با استناد به ادعاهای نقض تعهدات هستهای از سوی ایران، فعالسازی روند بازگشت تحریمها را پیگیری میکنند. در سوی دیگر، ایران با رد قاطع این اقدام، آن را غیرقانونی و فاقد وجاهت حقوقی میداند و همزمان با تاکید بر تعهد به دیپلماسی، هشدار داده که پاسخ لازم را خواهد داد.
تصمیم تروئیکای اروپایی برای ارسال نامه به شورای امنیت و آغاز روند موسوم به «مکانیسم ماشه» بار دیگر پرونده هستهای ایران را در مرکز توجه سیاست جهانی قرار داده است. این اقدام نهتنها تنشهای دیرینه بر سر اجرای برجام را زنده کرده، بلکه معادله پیچیدهای از تعاملات قدرتهای جهانی با ایران را به نمایش گذاشته است. در یک سوی ماجرا، فرانسه، آلمان و بریتانیا قرار دارند که با استناد به ادعاهای نقض تعهدات هستهای از سوی ایران، فعالسازی روند بازگشت تحریمها را پیگیری میکنند. در سوی دیگر، ایران با رد قاطع این اقدام، آن را غیرقانونی و فاقد وجاهت حقوقی میداند و همزمان با تاکید بر تعهد به دیپلماسی، هشدار داده که پاسخ لازم را خواهد داد.
اما این معادله صرفا به تهران و سه پایتخت اروپایی محدود نیست. ایالات متحده آشکارا از اقدام اروپاییها حمایت کرده و آن را همراستا با فشارهای پیشین خود میبیند، در حالی که چین و روسیه با ارائه پیشنویس قطعنامهای برای تمدید مفاد ۲۲۳۱، از مسیر متفاوتی دفاع میکنند. همزمان، نمایندگی ایران در سازمان ملل لحظه کنونی را «سرنوشتساز» توصیف کرده و آن را آزمونی برای صداقت ادعایی اروپا در حمایت از دیپلماسی میداند. در چنین فضایی، گفتوگوهای مستقیم و غیرمستقیم میان آمریکا و تروئیکای اروپایی نیز بُعد تازهای یافته است. واشنگتن میکوشد این اقدام را ابزاری برای بازدارندگی هستهای ایران معرفی کند، اما واقعیت میدانی از حملات دو ماه پیش اسرائیل به ایران گرفته تا پاسخهای تهران، همگی نشان میدهد که بحران برجام تنها یک نزاع حقوقی نیست، بلکه در بستری امنیتی و ژئوپلیتیک در حال بازتولید است. در ادامه، واکنشهای رسمی و ابعاد تحلیلی این رویارویی بررسی میشود.