رژیم کتوژنیک؛ رویکردی علمی یا موجی زودگذر در کاهش وزن؟
رژیم کتوژنیک طی سالهای اخیر به یکی از پرطرفدارترین الگوهای تغذیهای در میان متخصصان سلامت و علاقهمندان به تناسب اندام تبدیل شده است. این رژیم با کاهش شدید کربوهیدرات و افزایش مصرف چربیهای سالم، بدن را وارد وضعیت «کتوز» میکند؛ حالتی که در آن به جای گلوکز، چربیها و کتونها به عنوان منبع اصلی انرژی مورد استفاده قرار میگیرند.
چرا کتوژنیک خبرساز شده است؟
پژوهشهای علمی نشان دادهاند که این رژیم نه تنها به کاهش سریع وزن کمک میکند، بلکه در کنترل قند خون، بهبود مقاومت به انسولین و حتی درمان بیماریهای عصبی مانند صرع مقاوم به دارو نیز مؤثر است. همچنین برخی مطالعات اولیه از تأثیرات مثبت آن بر بیماریهایی چون آلزایمر، پارکینسون و سندروم تخمدان پلیکیستیک خبر میدهند.
مزایا و نقاط قوت
• چربیسوزی مؤثر : با ورود به کتوز، بدن به جای ذخیرهسازی، شروع به مصرف مستقیم چربی میکند.
• کاهش اشتها : چربیها و پروتئینها احساس سیری طولانیتری ایجاد کرده و کتونها بر مغز اثر مهاری دارند.
• کنترل قند خون : نوسانات قند کاهش مییابد و این موضوع برای دیابت نوع ۲ اهمیت بالایی دارد.
• بهبود شاخصهای قلبی–عروقی : افزایش HDL (کلسترول خوب) و کاهش تریگلیسرید از جمله دستاوردهای مستند کتو است.
چالشها و محدودیتها
با وجود مزایا، این رژیم خالی از ایراد نیست. «آنفولانزای کتو» در هفتههای ابتدایی با علائمی همچون خستگی و سردرد بروز میکند. همچنین احتمال یبوست، بوی بد دهان، کمبود برخی ویتامینها و دشواری در پایبندی بلندمدت، انتقادهایی جدی نسبت به این رژیم را برانگیخته است. پزشکان هشدار میدهند که برای افراد باردار، شیرده و بیماران کلیوی یا کبدی، اجرای کتو بدون نظارت متخصص میتواند خطرناک باشد.
نتیجهگیری
رژیم کتوژنیک بیش از آنکه یک مد زودگذر باشد، رویکردی علمی با سابقه پزشکی است. با این حال، اجرای موفق آن نیازمند برنامهریزی دقیق، انتخاب هوشمندانه منابع غذایی و مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه است. در نهایت، آنچه کتو را از سایر رژیمها متمایز میکند، تواناییاش در تغییر بنیادین سوخت و ساز بدن است؛ تغییری که اگر درست مدیریت شود، میتواند به کاهش وزن پایدار و بهبود سلامت عمومی منجر گردد.
