کتیبه ۱۵۰۰ ساله ساسانی روی یک استخواندان کشف شد
بررسیهای نخستین نشان میدهد که در متن، نام فرد متوفی آورده شده که ساخت استخواندان را سفارش داده است. درنتیجه، این یافته بدونتردید وابسته به اواخر دوره ساسانی (۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی) است.
باستانشناسان بهتازگی در گورستان باستانی نقشرستم در مرودشت ایران، به یک کتیبه تدفینی مهم بر روی یک استودان یا «استخواندان» از اواخر دوره ساسانی دست یافتهاند. این کشف ارزشمند، چشمانداز تازهای از سنتهای تدفین و باورهای مذهبی ساسانیان ارائه میدهد.کتیبه تازه کشفشده که به خط پهلوی و به شکل افقی روی صخرهای کنار استخواندان حک شده، از جمله متون فنی تدفینی است. به گفته ابوالحسن اتابکی، تاریخدان، این کتیبه هفت سطر دارد اما با گذر زمان بهشدت فرسوده شده و خوانش بسیاری از حروف آن دشوار شده است. با این حال، بررسیهای نخستین نشان میدهد که در متن، نام فرد متوفی آورده شده که ساخت استخواندان را سفارش داده است. درنتیجه، این یافته بدونتردید وابسته به اواخر دوره ساسانی (۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی) است.
نجمه ابراهیمی، پژوهشگر تاریخ ساسانی، شرح میدهد که در این دوره، استفاده از استخواندان روش مرسوم تدفین بوده است. در این شیوه، پیکر مردگان را بر فراز کوهها یا اوج صخرهها قرار میدادند تا پرندگان شکاری و جانوران گوشتخوار گوشت بدن را پاک کنند. سپس استخوانهای بهجامانده که زیر آفتاب سفید شده بودند، با موشکافی گردآوری و درون حفرههای سنگیِ تراشیدهشده در صخرهها قرار میگرفتند؛ روشی که هدف آن نگهداشت پاکی خاک بود که نزد زرتشتیان مقدس به شمار میرفت.