نگاه راهبردی به ثبات قفقاز جنوبی
در حالی که قفقاز جنوبی بار دیگر در مرکز تحولات ژئوپلیتیک منطقهای قرار گرفته، جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ مواضعی چندبعدی، تلاش دارد نقش سازندهای در شکلدهی به نظم جدید این منطقه ایفا کند. دیدار اخیر سیدکمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ایران، با واهان گوستانیان، معاون وزیر خارجه ارمنستان، همزمان با پاراف توافقنامه صلح میان ایروان و باکو، گویای حساسیت تهران نسبت به تغییرات احتمالی در مرزهای شمال غرب کشور و نگرانی از نفوذ بازیگران فرامنطقهای از جمله آمریکاست؛ نگرانیهایی که ریشه در ملاحظات امنیت ملی، ثبات منطقهای و حفظ موازنه قوا در قفقاز دارد.
در حالی که منطقه قفقاز جنوبی در آستانه تحولات جدی و پیچیدهای قرار دارد، تعاملات دیپلماتیک و گفتوگوهای میان جمهوری اسلامی ایران و ارمنستان بیش از پیش اهمیت راهبردی یافته است. در این چارچوب، دیدار «سیدکمال خرازی» رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ایران با «واهان گوستانیان»، معاون وزیر خارجه ارمنستان، پس از امضای سند پاراف شده میان ایروان و باکو، نمایانگر تلاشهای تهران برای ایفای نقشی سازنده در فرایند صلح و ثبات منطقهای است.
خرازی در این ملاقات ضمن تاکید بر ضرورت احترام کامل به حاکمیت، تمامیت ارضی و حفظ مرزهای شناختهشده بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان، نگرانی عمیق تهران را از هر گونه تغییر در وضعیت مرزی یا مداخلات فرامنطقهای اعلام کرد. از جمله مهمترین نگرانیهای ایران، حضور شرکتهای سرمایهگذار آمریکایی و نقش آنها در مسیرهای ارتباطی میان ارمنستان و آذربایجان است؛ موضوعی که میتواند به افزایش نفوذ آمریکا در منطقه و پیچیدهتر شدن معادلات ژئوپلیتیک بینجامد. در همین راستا، ایران با صراحت مخالفت خود را نسبت به هر گونه حضور نظامی یا اقتصادی فرامنطقهای که ممکن است منافع ملی و امنیتی کشورهای منطقه را به خطر اندازد، اعلام کرد. این موضع صریح، نشاندهنده هوشمندی و دقت ایران در رصد تحولات منطقه است.