پایانِ دورانِ «وفاداری در برابر یارانه»؛ کف‌گیرِ رانت به تهِ دیگِ توسعه و سیاست / رابطه مردم و سیاستمداران در بن‌بست

پرسش اصلی این است که نظام حکمرانی چگونه می‌خواهد بدون منابع همان انتظارات گذشته را حفظ کند؟ آیا ناگزیر باید به سمت الگویی حرکت کند که در آن به جای توزیع رانت بر کارآمدی، عدالت، شفافیت و مشارکت اجتماعی تکیه شود؟ پاسخ به این پرسش، تعیین‌کننده مسیر آینده رابطه حکومت و جامعه است؛ مسیری که اگر به‌درستی انتخاب نشود، هزینه‌های آن تنها متوجه یک طرف نخواهد بود بلکه کل جامعه را دربر خواهد گرفت.