ایران بدنبال جبران خسارات ناشی از کودتای 28 مرداد؛ گامی در مسیر عدالت تاریخی و مسئولیتپذیری بینالمللی
ایران بار دیگر بر جدیت خود در پیگیری دادخواهی و جبران خسارات ناشی از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تأکید کرده است؛ رخدادی که با نقشآفرینی مستقیم سرویسهای اطلاعاتی آمریکا و بریتانیا، نه تنها دولت ملی دکتر محمد مصدق را سرنگون کرد، بلکه مسیر تاریخی توسعه و استقلال سیاسی کشور را نیز برای دههها تغییر داد. مقامهای ایرانی در مواضع اخیر خود، موضوع دادخواهی را نه صرفاً یک مطالبه تاریخی، بلکه بخشی از حقوق ملت ایران در چارچوب عدالت بینالمللی توصیف کردهاند.
به باور آنان، خسارات مادی و معنوی این کودتا، از ملیزدایی صنعت نفت تا تضعیف نهادهای دموکراتیک، هنوز بر ساختار سیاسی و اقتصادی کشور سایه انداخته است. کارشناسان حقوقی و سیاسی بر این باورند که پیگیری چنین مطالبهای در سطح جهانی، علاوه بر احیای حافظه تاریخی ملت ایران، میتواند آزمونی برای میزان مسئولیتپذیری نظام بینالملل و دولتهای دخیل در این رخداد باشد.
آنان تأکید دارند که پذیرش مسئولیت از سوی آمریکا و بریتانیا، نه تنها اقدامی نمادین، بلکه بخشی از سازوکار اعتمادسازی و اصلاح روابط تاریخی با ایران محسوب میشود. در همین راستا، طرح مسئله دادخواهی و جبران خسارت، میتواند به فرصتی برای بازخوانی یکی از حساسترین مقاطع تاریخ معاصر ایران تبدیل شود؛ مقطعی که میراث آن همچنان در حافظه سیاسی ملت باقی است و امروز به زبان حقوقی و دیپلماتیک، بار دیگر به صحنه بینالمللی بازگشته است.