سیناپرسچربی شکمی، عامل پنهان پیری زودرس مغز
نتایج یک پژوهش بینالمللی نشان میدهد: خطر آسیب مغزی و زوال شناختی تنها به میزان اضافهوزن یا شاخص توده بدنی (BMI) بستگی ندارد، بلکه محل تجمع چربی در بدن نقش مهمتری در سلامت مغز ایفا میکند. این مطالعه نشان داده است افرادی که چربی بیشتری در اطراف اندامهای داخلی خود دارند، بیشتر در معرض پیری زودرس مغز قرار میگیرند.
به گزارش سیناپرس ، این پژوهش به سرپرستی محققان دانشگاه پلیتکنیک هنگکنگ (PolyU) انجام شده و نتایج آن در نشریه معتبر Nature Mental Health منتشر شده است. پژوهشگران با استفاده از دادههای بیش از ۱۸ هزار نفر از پایگاه اطلاعاتی UK Biobank، توزیع چربی بدن را با تصاویر MRI مغز و نتایج آزمونهای شناختی مقایسه کردند.
این نخستین مطالعه گسترده در جهان است که بهطور همزمان ارتباط محل تجمع چربی بدن با ساختار مغز، ارتباطات عصبی و عملکرد شناختی را بررسی میکند.
بررسیها نشان داد : چربی موجود در نواحی مختلف بدن، از جمله بازوها، پاها، تنه و حفره شکمی، هر کدام با تغییرات متفاوتی در بخشهای مختلف مغز مرتبط هستند. این تغییرات نواحی مسئول حافظه، احساسات، حرکت و عملکردهای حیاتی ساقه مغز را تحت تأثیر قرار میدهند.
مهمترین یافته پژوهش این بود که چربی احشایی؛ یعنی چربیای که اطراف اندامهای داخلی مانند کبد، روده و لوزالمعد ه تجمع پیدا میکند، تنها نوع چربی است که ارتباط مستقیم با آسیب به ماده سفید مغز دارد. ماده سفید شبکه ارتباطی نورونها را تشکیل میدهد و آسیب به آن یکی از عوامل مهم بروز اختلالات شناختی، بیماری عروق کوچک مغزی و در نهایت زوال عقل محسوب میشود.
محققان معتقدند: علت این ارتباط احتمالاً به التهاب مزمن ناشی از چربی احشایی بازمیگردد. این نوع چربی با ترشح مداوم مواد التهابی، التهاب عمومی بدن را افزایش میدهد و این فرآیند میتواند به بروز التهاب در بافت مغز و تخریب تدریجی ماده سفید منجر شود.
آنچی کیو، متخصص علوم اعصاب و نویسنده ارشد این مطالعه، میگوید: چربی ذخیرهشده در بخشهای مختلف بدن مسیرهای کاملاً متفاوتی از تغییرات مغزی ایجاد میکند؛ تغییراتی که تنها با اندازهگیری وزن یا شاخص توده بدنی قابل تشخیص نیستند.
وی افزود: مدل تحلیلی ما بهروشنی نشان میدهد که چربی موجود در هر ناحیه از بدن، به شکل متفاوتی به سامانههای مغزی آسیب میرساند.
به گفته پژوهشگران، اگرچه این مطالعه از نوع مشاهدهای است و نمیتواند رابطه علت و معلولی را بهطور قطعی اثبات کند، اما شواهد بهدستآمده اهمیت کنترل چربی احشایی را بیش از پیش نشان میدهد.
آنها تأکید میکنند : برخلاف بسیاری از عوامل خطر بیماریهای عصبی، میزان چربی احشایی قابل تغییر است و میتوان با اصلاح سبک زندگی، افزایش فعالیت بدنی، تغذیه سالم و کاهش وزن، آن را کاهش داد. به باور محققان، کاهش چربی احشایی میتواند به راهبردی مؤثر برای پیشگیری از بیماریهای تحلیلبرنده مغز از جمله آلزایمر و سایر انواع زوال عقل تبدیل شود.
مترجم:نداجوادهراتی
