سیناپرسواکنش تایمز به شائبه پولی شدن رتبهبندیها
پس از حذف دانشگاههای ایرانی از رتبهبندی «پایداری و تأثیرگذاری» تایمز به دلیل الزام عضویت و پرداخت هزینه، نگرانیها درباره پولی شدن دیگر نظامهای رتبهبندی این مؤسسه افزایش یافت؛ اما تایمز اعلام کرد برنامهای برای دریافت هزینه در سایر رتبهبندیها ندارد و یک متخصص علمسنجی نیز فراگیر شدن این روند را بعید دانست.
به گزارش سیناپرس ، پس از آنکه مؤسسه تایمز برای حضور در رتبهبندی «پایداری و تأثیرگذاری» عضویت در شبکه و پرداخت هزینه را الزامی کرد و دانشگاههای ایرانی نیز به دلیل تحریمها از این رتبهبندی حذف شدند، این نگرانی ایجاد شد که آیا سایر رتبهبندیهای دانشگاهی نیز در آینده به سمت دریافت هزینه از دانشگاهها خواهند رفت؟
موسسه تایمز در پاسخ به پرسش ایسنا درباره احتمال پولی شدن سایر رتبهبندیهای این موسسه اعلام کرد که «ما هیچ برنامهای برای ایجاد الزام عضویت یا هزینه مشارکت برای سایر رتبهبندیها نداریم».
بهروز رسولی، عضو هیئتعلمی پژوهشگاه ایرانداک و متخصص علمسنجی نیز با اشاره به احتمال حرکت برخی نظامهای رتبهبندی به سمت مدلهای درآمدی جدید، معتقد است فراگیر شدن این روند بعید است؛ چراکه وابسته کردن کامل حضور دانشگاهها به پرداخت هزینه میتواند جایگاه نظامهای رتبهبندی را در رقابت با سایر رتبهبندیهای جهانی تضعیف کند.
رسولی در پاسخ به این پرسش که آیا ممکن است سایر نظامهای رتبهبندی بینالمللی نیز به سمت دریافت هزینه از دانشگاهها حرکت کنند، اظهار کرد: چنین احتمالی وجود دارد، اما به نظر من احتمال آن چندان زیاد نیست. در حال حاضر فضای بینالمللی تا حدی در حال حرکت به سمت نقد نظامهای رتبهبندی دانشگاهی است. بهویژه در هلند، جریانهایی شکل گرفته که معتقدند این رتبهبندیها در نهایت کمکی به دانشگاهها نمیکنند. پژوهشگران و متخصصانی که در حوزه علمسنجی و ارزیابی دانشگاهها فعالیت میکنند، سالها است نقدهای جدی به این نظامها وارد کردهاند و این نقدها همچنان در حال پیگیری است.
عضو هیئتعلمی پژوهشگاه ایرانداک با اشاره به نقدهای مطرحشده درباره نظامهای رتبهبندی دانشگاهی، اظهار کرد: یکی از انتقادهای اصلی این است که این نظامها دانشگاههایی با مأموریتها، سابقه و شرایط متفاوت را با شاخصهای یکسان مقایسه میکنند؛ در حالی که یک دانشگاه ممکن است مأموریت پژوهشی داشته باشد، دانشگاهی دیگر بر نوآوری و ثبت اختراع تمرکز کند و دانشگاهی دیگر مأموریت مهارتآموزی را دنبال کند.
وی افزود: همچنین بخشی از تولیدات علمی کشورها که به زبانهای غیربینالمللی منتشر میشود، در این نظامها کمتر دیده میشود و از سوی دیگر، روششناسی برخی رتبهبندیها به اندازه کافی شفاف نیست و همین موضوع باعث شده برخی منتقدان آنها را نوعی «جعبه سیاه» بدانند.
به نقل از ایسنا، این پژوهشگر علمسنجی درباره احتمال فراگیر شدن مدلهای پولی در رتبهبندیهای بینالمللی، گفت: اگر چنین اتفاقی رخ دهد، این نظامها در رقابت با سایر رتبهبندیها جایگاه خود را از دست خواهند داد. در اوایل دهه ۲۰۰۰ که تعداد نظامهای رتبهبندی محدود بود، شاید چنین احتمالی بیشتر بود، اما امروز تعداد رتبهبندیهای معتبر بسیار افزایش یافته است و رقابت شدیدی میان آنها وجود دارد.
وی ادامه داد: حتی پایگاههای اطلاعاتی و مؤسسات دیگری نیز به سمت ارائه انواع رتبهبندی حرکت کردهاند. بنابراین اگر یک نظام رتبهبندی بخواهد حضور دانشگاهها را کاملاً منوط به پرداخت هزینه کند، احتمال دارد بهتدریج از چرخه رقابت کنار گذاشته شود. البته ممکن است برخی رتبهبندیهای موضوعی یا خدمات جانبی پولی شوند، اما بعید میدانم رتبهبندیهای اصلی و فراگیر به طور کامل به این سمت حرکت کنند.
