کمبود فیبر، باکتریهای روده را به خوردن لایه محافظ روده وادار میکند
پژوهشگران دریافتند: در صورت کمبود فیبر غذایی، برخی باکتریهای روده ممکن است بهجای استفاده از مواد مغذی غذا، از لایه مخاطی محافظ دیواره روده تغذیه کنند؛ فرایندی که میتواند ترکیبات بالقوه زیانآوری تولید کند.
به گزارش سیناپرس، دو مطالعه جدید نشان میدهند فیبر و پروتئینهای غیرقابلهضم موجود در غذاهای گیاهی نقش مهمی در تنظیم فعالیت باکتریهای روده و تولید ترکیبات مؤثر بر سلامت بدن دارند. این پژوهشها همچنین نشان دادهاند برخی مواد شیمیایی که پیشتر تصور میشد صرفاً بهوسیله میکروبهای روده تولید میشوند، میتوانند در سلولهای دیگر بدن نیز ساخته شوند.
نتایج این مطالعات که در نشریات علمی PNAS و Nature Metabolism منتشر شدهاند، به سرپرستی جنا ابوسلیم و جاشوا رابینوویتز، زیستشناسان مولکولی دانشگاه پرینستون، به دست آمدهاند و درک تازهای از ارتباط رژیم غذایی، میکروبیوم روده و سلامت متابولیک ارائه میکنند.
پژوهشگران در این مطالعات، ترکیباتی به نام «متابولیتهای فنولی» را بررسی کردند که هنگام تجزیه برخی اسیدهای آمینه بهوسیله باکتریهای روده تولید میشوند. این ترکیبات از اسیدهای آمینهای مانند تیروزین و فنیلآلانین منشأ میگیرند و میتوانند اثرات مفید یا زیانآوری بر سلامت داشته باشند.
یافتهها نشان داد فیبر و برخی پروتئینهای گیاهی غیرقابلهضم، بر نوع متابولیتهای تولیدشده تأثیر میگذارند و تعادل میان ترکیبات مفید و مضر را تغییر میدهند.
ابوسلیم در این باره توضیح داد که این پروتئینها که پژوهشگران آنها را «پروتئینهای شبهفیبر» (Prif) نامیدهاند، در کنار فیبر غذایی، تولید متابولیتهای فنولی مفید حاصل از فنیلآلانین را تقویت و ترکیبات مضر حاصل از تیروزین را محدود میکنند.
وقتی فیبر کافی نباشد، باکتریها به مخاط روده روی میآورند
یکی از یافتههای مهم این پژوهش در آزمایش روی موشها به دست آمد. محققان مشاهده کردند هنگامی که فیبر در دسترس باکتریهای روده کاهش مییابد، برخی از این میکروبها ممکن است برای تأمین مواد مورد نیاز خود از لایه مخاطی پوشاننده دیواره روده تغذیه کنند.این لایه مخاطی نقش محافظتی مهمی دارد و از دیواره روده در برابر عوامل آسیبرسان محافظت میکند. مصرف آن بهوسیله باکتریها میتواند به تولید ترکیباتی منجر شود که بالقوه برای بدن زیانآور هستند.
در مقابل، پروتئینهای شبهفیبر در کنار فیبر به تنظیم فعالیت میکروبیوم و حفظ تعادل متابولیتهای تولیدشده کمک میکنند. به اعتقاد پژوهشگران، این ترکیبات میتوانند بهعنوان گروهی از مواد مغذی مؤثر بر ترکیب میکروبیوم روده شناخته شوند و در آینده حتی میزان آنها در کنار مقدار فیبر روی بستهبندی مواد غذایی درج شود.
تولید ترکیبات مفید فقط به باکتریهای روده محدود نیست
یافته دیگر این مطالعات به منشأ تولید برخی متابولیتهای مرتبط با سلامت مربوط میشود. برخلاف تصور پیشین، محققان دریافتند بعضی از این ترکیبات میتوانند خارج از روده و بهوسیله سلولهای دیگر بدن نیز تولید شوند.
برای مثال، ترکیباتی مانند ایندول-۳-لاکتات و ایندول-۳-استات که با سلامت بدن ارتباط دارند، بر اساس آزمایشهای انجامشده روی سلولهای موش، موش صحرایی و انسان، میتوانند از طریق فرایندهای متابولیکی سلولی در خارج از روده نیز ساخته شوند.
پژوهشگران معتقدند این یافتهها میتواند به شناخت بهتر ارتباط میان تغذیه و سلامت و همچنین توسعه روشهای درمانی جدید کمک کند. بررسی تأثیر مواد غذایی مختلف بر فعالیت میکروبیوم روده، علاوه بر کمک به طراحی داروهای مؤثر بر باکتریهای روده، میتواند توصیههای دقیقتری برای پیشگیری از بیماریها در اختیار متخصصان تغذیه و پزشکان قرار دهد.
با این حال، محققان تأکید میکنند برای شناخت دقیقتر این سازوکارها، لازم است تأثیر تغییرات رژیم غذایی بر تولید متابولیتها در انسان و در بازههای زمانی طولانیتر بررسی شود.این دو پژوهش در نشریات علمی PNAS و Nature Metabolism منتشر شدهاند.
منبع خبر: سیناپرس
لینک اصلی خبر