تعداد اجارهنشینان کاهش یافت ؟
آمار تازه مرکز آمار نشان میدهد سهم خانوارهای مالک مسکن در ایران به نزدیک ۷۰ درصد رسیده و اجارهنشینی کاهش یافته است. همزمان کوچکتر شدن خانوادهها و افت نرخ فرزندآوری باعث کاهش تقاضای مسکن شده و بازار وارد رکود عمیق شده است؛ رکودی شبیه تجربه اخیر چین.
بازار مسکن در ایران همیشه یکی از حساسترین میدانهای اقتصاد بوده است؛ جایی که کوچکترین تغییر در عرضه و تقاضا، نهتنها زندگی خانوارها بلکه مسیر کلان اقتصاد کشور را هم تحتتأثیر قرار میدهد. سالها روایت غالب این بود که خانه بهطور مداوم کمیابتر میشود و اجارهنشینی بر دوش طبقه متوسط سنگینی میکند. اما آمارهای تازه مرکز آمار ایران درباره هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی در سال ۱۴۰۳ تصویری متفاوت به دست میدهد؛ تصویری که نشان میدهد سهم خانوارهای مالک خانه در حال افزایش و سهم اجارهنشینان رو به کاهش است. این تغییر، در کنار تحولات جمعیتی از جمله کوچکتر شدن خانوادهها و افت چشمگیر نرخ فرزندآوری، بازار مسکن ایران را وارد مرحله تازهای کرده که میتوان آن را رکود عمیق نامید؛ رکودی که شباهت زیادی به تجربه اخیر چین دارد.
دادههای رسمی نشان میدهد در سال ۱۳۹۸ حدود ۶۶ درصد خانوارهای شهری در خانه ملکی زندگی میکردند. این رقم در سال ۱۴۰۳ به نزدیک ۶۹ درصد رسیده است. چنین افزایشی در ظاهر چندان چشمگیر به نظر نمیرسد، اما وقتی به روند پنج ساله نگاه میکنیم متوجه میشویم که سهم مالکیت سال به سال بیشتر شده و اجارهنشینی آرامآرام کاهش یافته است. در مناطق روستایی نیز اوضاع روشنتر است؛ بیش از ۸۹ درصد خانوارها صاحب خانهاند و این بدان معناست که پدیده اجارهنشینی در روستاهای ایران حضور پررنگی ندارد. به زبان ساده، امروز از هر ده خانواده شهری هفت خانواده و از هر ده خانواده روستایی نه خانواده صاحب خانهاند.